این آزمون در آلمان، به وسیله لاکن(Lakon) ابداع شد. وی آن را آزمون مکان نگاری نامید، زیرا از دست رفتن جوانه زنی بذر، از انتهایی ترین قسمت ریشه چه،زیر لپه ها و لپه ها آغاز می شود.این واکنش بطور یکسانی در بذرهای خفته و نا خفته انجام می شود.

مواد مورد نیاز: تری فنیل تترازولیوم کلراید (محلول تترازولیوم TTC)

مبانی: بذرهای تولید شده به وسیله گیاهان ممکن است دارای جنین مناسبی برای رشد مجدد نباشد. جنین درون بذر، دوره زندگی محدودی تحت شرایط محیطی دارد که ممکن است تعیین کننده پراکنش گونه های داخل اکوسیستم باشد. تترازولیوم ماده بی رنگ در شرایط اکسید بوده و بمحض احیا شدن به رنگ صورتی در می آید. از این ویژگی محلول تترازولیوم برای آزمایش زنده مانی بذرها استفاده می شود. جنین زنده دارای تنفس بوده و در طول تنفس یونهای H+(الکترون آزاد) تولید می نماید. این الکترونها بعنوان عامل احیا عمل نموده و اگر بذرها در تترازولیوم باشند،  موجب احیای محلول تترازولیوم شده و در نتیجه محلول صورتی رنگ می شود.

روش کار:

1- تهیه محلول تترازولیوم یک دهم درصد با آب مقطر

2- تقسیم نودن بذرها به دونیم

3- غوطه ور کردن بذرهای دو نیم شده در محلول تترازولیوم در داخل پتری دیش

4- قرار دادن پتری دیش در تاریکی بمدت 24 ساعت(برای بعضی بذرها 3-4 ساعت). حتما دقت شود شود که PH محلول بین 6-7 باشد.

5- جنین های زنده رنگ قرمز بخود گرفته و درصد بذرهای زنده با استفاده از رابطه زیر محاسبه می شود.

100*(تعداد کل بذرها/تعداد بذرهای تغییر رنگ یافته)=درصد زنده بودن بذر

معایب آزمایش با تترازولیوم:

این آزمون،بافت زنده و مرده هر بذر را مشخص می سازد و می تواند ضعف بذر را پیش از آن که جوانه زنی را دچار اختلال سازد، نشان دهد. بافتهای مرده،ممکن است به وسیله موجودات بیماری زا مورد حمله قرار گیرد و بذرهایی که دارای این بافت های مرده هستند، ممکن است در حین سرمادهی پوسیده شده یا جوانه زنی آنها در شرایط نا مساعد در خاک،کم شود.

از سوی دیگر ،این آزمون ممکن است قادر نباشد که بعضی از انواع آسیب های وارده به بذر را،که میتواند به غیر عادی شدن نهالها مننجر شود را تعیین نماید. به عنوان مثال،آسیبهای ناشی از مصرف بیش از اندازه مواد شیمیایی، بیماری های بذر زا، آسیب های وارده از یخبندان و یا گرما، ممکن است، اندازه گیری نشوند.

نکات انجام آزمایش:

1- هر نوع پوشش سخت،مانند درون بر،بال یا فلس،باید برداشته شوند.نوک بذرهای خشک برخی از گیاهان،ماتتد بذر درخت سدر باید چیده شود.

2- بذرها،ابتدا باید در آب خیس شده و در تاریکی نگهداری شوند.آنها باید مرطوب باشندتا باعث فعال شدن آنزیمها شده و بریده یا برداشتن پوشش های بذر آسان گردد. بذرهایی که پوسته شکننده دارند، مانند لوبیاسبز و یا مرکبات، می بایستی به آهستگی روی محیطی مرطوب، نرم شوندتا از ترک خوردن آنها جلوگیری شود.

3- بیشتر بذرها نیاز به آماده شدن برای جذب تترازولیوم دارند. بعضی از بذر هایی که لپه های بزرگ دارند،مانند آلوسانها (Prunus) ، سیب و گلابی، اغلب تمام بذر را گرفته و فقط پوسته بذر آنها باید برداشته شود. سایر بذرها را یا ازجهت طولی(ذرت و گیاهان باریک برگی که بذر درشت دارند، و برخی از سوزنی برگان) ویا بطور شیب دار به اندازه یک چهارم تا یک سوم از انتهای ریشه چه {باریک برگان ریز بذر، سرو کوهی، ممرز(Carpinus) ، شیر خشت، زالزالک، بارانک و سرخدار}می توان برش داد تا رویان آنها دیده شود. برخی از بذرها(بقولات و تیموتی)به هیچ نوع تیماری احتیاج ندارند.

4- بذرها در محلول TTC به مدت 2 تا 4 ساعت قرار داده می شود.بذرهایی که برش داده شده اند،به زمان کمتر و بذرهایی که رویان آنها دیده می شود،به زمان طولانی تر و بذرهای کامل به 24 ساعت یا زمانی بیشتر،نیاز دارند.

5- تفسیر نتایج، به نوع بذر و ساختار مرفولوژیکی آن مربوط می شود. رویانهایی که بطور کامل رنگ گرفته اند، نشان دهنده بذرهای خوب می باشند. در سوزنی برگان، مگاکامتوفیت و رویان باید رنگ گرفته باشند. در بذرهای باریک برگان، فقط رویان رنگ می گیرد. بذرهایی که جوانه زنی آنها رو به زوال است ممکن است نقطه هایی بی رنگ نشان دهند و یا نوک ریشه چه و انتهای لپه های آنها رنگ نگیرد.

6-اگر آزمون به مدت طولانی ادامه یابد، حتی بافتهای بذری که بطور مشخص مرده است، به خاطر فعالیت های تنفسی قارچ ها و باکتری های آلوده کننده، قرمز می شود. به همین صورت،محلول تترازولیوم به دلیل آلوده شدن به مواد خارجی،می تواند قرمز شود.

تلخیص از کتاب:

روشهای آزمایشی در اکولوژی گیاهی ترجمه دکتر اردکانی و همکاران

گیاه افزائی(ازدیاد نباتات)- ترجمه دکتر مرتضی خوشخوی